type
Burgerparticipatie
Context
Dit complex van 110 appartementen (194 bewoners), beheerd door de sociale woningbouwcorporatie Foyer du Sud (SISP), is gelegen aan het Square Charles Jordens in Sint Gillis, in de wijk Bosnie, vlakbij station Midi en het Place de la Bethléem. Het is een dichtbevolkte arbeiderswijk met een bloeiend kunst- en cultuurleven, maar kampt ook met aanzienlijke problemen op het gebied van drugshandel en -gebruik. Het project maakt deel uit van het "101%"-programma van de SLRB, dat tot doel heeft de leefomgeving van bepaalde sociale woningbouwcomplexen te verbeteren door de integratie van hedendaagse kunstwerken.
Missie
De SLRB (Brusselse Regionale Woningbouwmaatschappij) wil de realisatie van een kunstwerk op het Jordenplein ondersteunen door middel van dialoog met lokale belanghebbenden en bewoners. Deze dialoog begint doorgaans in aanwezigheid van de kunstenaar. In dit geval heeft de SLRB ervoor gekozen om vanaf het begin met de bewoners samen te werken om de artistieke interventie te begeleiden en artistieke bemiddeling te garanderen door middel van direct contact met hedendaagse kunst voor de huurders. Dit proces activeert de drie dimensies van het 101st percent-initiatief: artistiek, sociaal en stedelijk.
Aanpak
Het betrekken van bewoners, die soms zelden worden geraadpleegd, bij de co-creatie van een kunstwerk via een participatief proces, lijkt ons voorbeeldig. Om duidelijke doelstellingen te formuleren, werd het proces in verschillende fasen gestructureerd. Een diagnostische fase, gebaseerd op regelmatige, lokale bijeenkomsten, stelde ons in staat een band met de bewoners op te bouwen en tot een gedeeld begrip te komen van de uitdagingen waarmee de Jordens-esplanade te maken heeft. Een bewustwordingsfase (bezoeken aan Wiels, een centrum voor hedendaagse kunst, ateliers van kunstenaars en een introductie tot keramiek in het Maison des Arts in Schaerbeek) stimuleerde de verbeelding en bood de instrumenten ter voorbereiding op de co-designworkshops, waarin behoeften en wensen werden vertaald naar artistieke en technische taal. De focus op vergroening, landschapsarchitectuur en gebruiksmogelijkheden was leidend in het selectieproces. De bewoners namen vervolgens deel aan de arbitrage om de winnaar te kiezen, alvorens samen met de leden van het geselecteerde team, bestaande uit Plant en Houtgoed en Flore Fockedey, aan de co-constructie van de nieuwe esplanade te beginnen.